İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’ndaki konuşmasında salonun boşalması, dünya gündemine oturdu. İsrail basını, Netanyahu’nun konuşmasının, dünyaya değil iç kamuoyuna hitap ettiğini savunurken, Amerikan basınında ABD Başkanı’ndan randevu alamadığı vurgulandı.
Netanyahu’nun konuşması sırasında yaklaşık 77 ülkeden onlarca temsilcinin salondan ayrılması dikkat çekerken, bazı delegeler çıkarken yuhalayarak kendisine tepki gösterdi. Delegeler salondan ayrılıp Netanyahu’yu yalnız bırakırken, İsrail heyetinin ayağa kalkarak alkışlaması dikkat çekti. İsrail Başbakanı ise, gidenlerin salondan çıkmasını beklerken “Bu salonu henüz terk etmemiş başka ahlaki korkaklar varsa, lütfen şimdi bunu yapsınlar” ifadelerini kullandı.
Not tuttular!
Bununla birlikte sosyal medyada paylaşılan ve birkaç İsrailli görevlinin, Netanyahu’nun konuşması öncesinde Genel Kurul salondan çıkanları listelemeye çalıştığına ilişkin görüntüler tepki çekti.
Netanyahu konuştuğu sırada, düzinelerce protestocunun, ellerinde “Soykırımı durdurun” yazılı olan pankartlarla BM yakınlarında toplanması da dikkatlerden kaçmadı. Aralarında Hollywood yıldızı oyuncu Susan Sarandon’ın da bulunduğu birçok gösterici gözaltına alındı.
İranlı aldırmadı
Netanyahu’nun ve İsrail delegasyonunun “marifetleri” bununla da kalmadı. Yanında uydudan internet almayı sağlayan bir Starlink cihazı getiren ve onu İranlı bir diplomata vermeye çalışan İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon da tepkti toplayanlar arasındaydı. İranlı diplomat, “Bunu alın ve Tahran’a götürün. İran’da sizin için çok yararlı olabilir” diyen Danon’un bu “provokatif” eyleme karşılık vermedi.
İsrail Başbakanı da, kendisini destekleyen birkaç ülke dışında Türkiye dahil her ülkeye ve liderlerine yönelik olumsuz ifadeler kullandı, suçlamalar yöneltti. Netanyahu, İsrail’in tarihi ortakları olan ve eleştirilerinde giderek daha açık sözlü hale gelen İngiltere ile Fransa’yı da hedefine aldı, sömürgecilik dönemlerini hatırlattı.
Çağrı cihazı
Netanyahu’nun en dikkat çeken “rezaletinden” biri de, Hizbullah’tan bahsettiği kısımda, Genel Kurul’da kendisini dinleyen ülkelerin temsilcilerine bir çağrı cihazı göstermesi oldu. Netanyahu, Eylül 2024’te Lübnan’da Hizbullah mensuplarına yönelik düzenlenen saldırıyı hatırlattı.
İsrail istihbaratının patlayıcı yerleştirdiği anlaşılan çağrı cihazlarıyla 2024’te Lübnan Hizbullah’ı hedef aldığı saldırılarda, aynı anda patlatılan cihazlar sayesinde düzinelerce Hizbullah militanının yanı sıra siviller de yaralanmış ya da hayatını kaybetmişti.
Birkaç liderle görüşebildi
■ İsrail Başbakanı Netanyahu’nun New York’taki görüşme programında sadece Arjantin, Bolivya, Paraguay, Panama ve Etiyopya devlet başkanları ile Kolombiya Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Yunanistan, Slovenya ve Papua Yeni Gine başbakanları bulundu.
■ Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in, Netanyahu’yla kucaklaşarak görüşmesi, gerek muhalefet gerekse de sosyal medya kullanıcılarının tepkisini çekti.
Netanyahu’yu çileden çıkartan demeçler…
■ İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, BM konuşmasında Filistin-İsrail meselesine işaret ederek, “Orta Doğu’da barış ancak ‘iki halk, iki devlet’ çözümünden doğabilir” dedi. Gazze’de ateşkesin çatışmaları yavaşlattığını ancak acıları henüz azaltmadığını belirten Tajani, ülkesinin iki devletli çözüme desteğini yineledi.
■ Pakistan ve Bangladeş liderleri, Filistin’in 1967 sınırları temelinde egemen bir devlet olmasını savunurken, İsrail’in eylemlerini “soykırım” olarak nitelendirdi, uluslararası hukukun çiğnendiğini belirtti
■ İrlanda ve Malta da, İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim yeri genişleme politikalarını ve Gazze’deki insani krizi derinleştiren askeri hamlelerini kınayan ortak bildirilere imza attı.
■ İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, isim vermeden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump’ı eleştirdi, “Son 8 yılda, bencil, cahil ve acımasız olan bu gerici güçlerin giderek büyümesine tanık oldum. Maskelerini çıkarıp birçok yerde iktidarı ele geçirdiklerini gördüm. Ardından, yasa dışı savaşlar başlatıp masum sivilleri katlettiklerine şahit oldum” dedi.
■ İngiltere Başbakanı Andy Burnham, BM Genel Kurulu’nda İsrail’in Gazze ve Batı Şeria’daki eylemlerine tepki göstererek, “Çocuklar da dahil çok fazla insan öldü” dedi. Burnham, iki devletli çözüm için sessiz kalmayacaklarını vurguladı.
■ Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, bazı ülkelerin Gazze Şeridi’nde barışın sağlandığına inanmasına rağmen bölgeye insani yardımların ulaşmadığını belirtmiş, buradaki manzaranın utanç verici olduğunu vurgulamıştı. Macron, Netanyahu hakkında yakalama kararı veren Uluslararası Adalet Divanı’nı desteklemeye devam ettiklerini de anlatmıştı.
Kendi basını da eleştirdi!
İsrail basını da, Binyamin Netanyahu’nun konuşmasını ve ABD ziyaretini eleştiren yazılara yer verdi. “Haaretz” gazetesi, Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasının uluslararası kamuoyuna hitap etmekten çok İsrail’deki seçmenlere yönelik olduğuna dikkat çekti. Gazetede yer alan Ben Samuels imzalı analizde de, Netanyahu’nun, İsrail’in uluslararası itibarına ciddi zarar verdiği ve bunu yeniden tesis etmenin liderin öncelikleri arasında görünmediği yorumu yapıldı.
‘Randevu alamadı’
“Times of Israel” gazetesindeki analizdeyse Netanyahu’nun Gazze savaşındaki tutumunu güçlü biçimde savunurken, kendisinin 7 Ekim 2023’te çatışmaları başlatan Hamas saldırılarındaki sorumluluğunu gündeme getirmediği yazıldı. Yazıda, Netanyahu’nun İsrail’deki toplumsal bölünmelerden de bahsetmediği, radikal sağcı Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik uyguladığı şiddeti önemsizleştirmeye çalıştığı vurgulanıyor.
“Wall Street Journal” gazetesi de, Netanyahu’nun bu hafta ABD Başkanı Donald Trump’la görüşmek için randevu almaya çalıştığını ancak çabalarının sonuçsuz kaldığını yazarken, İsrailli liderin uluslararası arenada giderek daha fazla yalnızlaştığı ifade edildi.
